Bloki rozdzielcze umożliwiają uporządkowane rozdzielenie toru zasilającego na kilka przewodów lub wykonanie odgałęzień w rozdzielnicy elektrycznej. Zamiast prowadzić kilka przewodów z jednego zacisku aparatu, można doprowadzić zasilanie do bloku, a następnie rozprowadzić je do kolejnych obwodów za pomocą odpowiednio dobranych wyjść. Rozwiązanie takie ułatwia organizację przewodów i pozwala dopasować sposób rozdziału energii do konstrukcji rozdzielnicy.
Oferta SIMET obejmuje kilka grup produktów przeznaczonych do różnych zadań: bloki odgałęźne SCB w wersjach Al/Cu i Cu/Cu, bloki dystrybucyjne SDB Al/Cu, uniwersalne SUB Al/Cu oraz modułowe bloki ShNK Cu/Cu. Poszczególne serie różnią się liczbą wejść i wyjść, obsługiwanymi przekrojami, liczbą biegunów, prądem znamionowym oraz sposobem montażu.
Blok rozdzielczy jest elementem służącym do tworzenia uporządkowanych połączeń pomiędzy przewodem zasilającym a kilkoma przewodami wychodzącymi lub do wykonywania odgałęzień w obrębie instalacji. Stosowany jest przede wszystkim w rozdzielnicach i szafach elektrycznych, gdzie kilka obwodów musi zostać zasilonych z jednego toru.
W zależności od konstrukcji blok może posiadać jedno lub kilka wejść oraz większą liczbę wyjść o różnych dopuszczalnych przekrojach. Przykładowo jednobiegunowy blok dystrybucyjny SDB 100 ma dwa wejścia dla przewodów sztywnych 2,5–25 mm² oraz sześć wyjść 1,5–10 mm². Jest przeznaczony do połączeń Al/Cu i montowany na szynie TS 35.
Inaczej zbudowane są modułowe bloki ShNK. Czterobiegunowy ShNK 4×7 ma dla każdego bieguna między innymi pięć zacisków 2,5–6 mm² oraz dwa zaciski 10–25 mm² dla przewodów sztywnych. Cała konstrukcja ma cztery oddzielne tory i jest przeznaczona do połączeń Cu/Cu.
Dobór powinien rozpocząć się od schematu instalacji, a nie od wielkości samego bloku. Trzeba określić, jaki przewód będzie doprowadzał zasilanie, ile przewodów ma zostać wyprowadzonych, jakie mają przekroje oraz z jakiego materiału są wykonane.
Przy wyborze warto sprawdzić przede wszystkim:
Nie wystarczy więc wybrać bloku opisanego przykładowo jako „35 mm²”. Trzeba sprawdzić osobno zakres wejścia i wyjścia, ponieważ wartości te mogą się różnić. Model SCB 35 Al/Cu przyjmuje na wejściu przewody sztywne do 35 mm², ale na wyjściu maksymalny przekrój przewodu sztywnego wynosi 25 mm².
Poszczególne grupy różnią się przede wszystkim sposobem organizacji połączeń.
Bloki odgałęźne SCB sprawdzają się tam, gdzie z głównego toru trzeba wykonać określone odgałęzienia. Dostępne są zarówno w wariantach Al/Cu, jak i Cu/Cu. Przykładowy SCB 25 Al/Cu ma dwa wejścia 2,5–25 mm² i dwa wyjścia 2,5–16 mm² dla przewodów sztywnych. Wersja SCB 25-Cu ma podobny układ zacisków, ale jest przeznaczona do połączeń Cu/Cu.
Bloki dystrybucyjne SDB Al/Cu mają konstrukcję dobrze przystosowaną do rozdzielenia większego przewodu na kilka mniejszych odpływów. SDB 100 ma dwa wejścia i sześć wyjść, natomiast w ofercie dostępne są również większe modele, np. SDB 200 do przewodów wejściowych do 70 mm².
Bloki uniwersalne SUB Al/Cu oferują większą elastyczność konfiguracji połączeń. Przykładowy SUB 210 ma jedno wejście 4–35 mm² dla przewodu sztywnego oraz kilka możliwych konfiguracji wyjść. Może być montowany zarówno na szynie TS 35, jak i bezpośrednio do płyty montażowej. Do bloków SUB dostępne są również dedykowane mostki łączeniowe.
Bloki modułowe ShNK Cu/Cu integrują kilka torów w jednej obudowie. Dostępne są między innymi modele dwubiegunowe i czterobiegunowe, z różną liczbą zacisków dla każdego toru. Mogą być dobrym rozwiązaniem w rozdzielnicach, w których kilka potencjałów lub faz ma zostać rozdzielonych w jednym uporządkowanym elemencie.
Materiał przewodu jest jednym z podstawowych kryteriów wyboru. W ofercie SIMET wyraźnie rozdzielone są produkty oznaczone Al/Cu oraz Cu/Cu.
Bloki Al/Cu są przeznaczone do rozwiązań, w których należy uwzględnić przewody aluminiowe lub miedziane zgodnie ze specyfikacją konkretnego produktu. Do tej grupy należą między innymi serie SCB Al/Cu, SDB i SUB. Przykładowo SCB 70 ma możliwość łączenia Al/Cu, dwa wejścia dla przewodów sztywnych 10–70 mm² oraz dwa wyjścia 6–50 mm².
W przypadku przewodów aluminiowych ważne jest również prawidłowe przygotowanie połączenia zgodnie z instrukcją produktu. SIMET wskazuje przy blokach Al/Cu pastę przeciwutleniającą Noalox jako akcesorium do połączeń Al/Al i Al/Cu.
Bloki Cu/Cu są natomiast przeznaczone do połączeń miedzianych. W tej grupie znajdują się przykładowo SCB 25-Cu i SCB 35-Cu oraz modułowe serie ShNK.
Zasada jest prosta: materiał przewodów musi być zgodny z zakresem zastosowania deklarowanym dla konkretnego bloku.
Al/Cu warto wybrać, gdy instalacja wykorzystuje przewód aluminiowy albo gdy potrzebna jest możliwość wykonania połączenia przewidzianego przez producenta dla aluminium i miedzi. Taką możliwość mają między innymi bloki SCB Al/Cu, SDB oraz SUB.
Cu/Cu należy zastosować, jeżeli blok jest przeznaczony wyłącznie do przewodów miedzianych i takie przewody występują w danym punkcie instalacji. Dotyczy to między innymi serii SCB-Cu oraz ShNK.
Nie należy zakładać, że blok Cu/Cu można wykorzystać do przewodu aluminiowego tylko dlatego, że jego przekrój mieści się w zakresie zacisku. Materiał przewodnika jest odrębnym parametrem od przekroju i powinien być zgodny z dokumentacją konkretnego modelu.
Przy doborze trzeba rozpatrywać oddzielnie przewód zasilający i przewody wychodzące. W wielu blokach największy dopuszczalny przekrój na wejściu jest większy niż na wyjściach, ponieważ właśnie na tym opiera się funkcja rozdzielenia większego toru na kilka mniejszych.
Dobrym przykładem jest SDB 200 Al/Cu: wejście dla przewodu sztywnego obejmuje zakres 10–70 mm². Z kolei SCB 70 Al/Cu ma wejścia 10–70 mm², ale wyjścia 6–50 mm² dla przewodów sztywnych.
Trzeba również odróżnić przewód sztywny od linki zakończonej tulejką. Dopuszczalne zakresy mogą być różne. W SCB 70 wejście dla przewodu sztywnego wynosi 10–70 mm², podczas gdy dla linki z tulejką jest to 6–50 mm². Na wyjściu odpowiednie zakresy wynoszą 6–50 mm² oraz 4–35 mm².
W przypadku bloków modułowych jeden produkt może obsługiwać kilka różnych grup przekrojów jednocześnie. Czterobiegunowy ShNK 4×15 ma dla każdego toru między innymi 11 zacisków do 6 mm², dwa zaciski do 25 mm² i dwa do 35 mm² dla przewodów sztywnych.
Blok rozdzielczy jednobiegunowy, dwubiegunowy, czterobiegunowy czy pięciobiegunowy – który wybrać?
Liczba biegunów określa liczbę niezależnych torów elektrycznych znajdujących się w jednym bloku. Nie jest więc tym samym co liczba wejść lub wyjść.
Bloki jednobiegunowe obejmują jeden tor. Do tej grupy należą między innymi standardowe modele SCB, SDB i SUB. Jeżeli trzeba rozdzielić kilka potencjałów, można zastosować kilka osobnych bloków albo wybrać konstrukcję wielobiegunową.
Bloki dwubiegunowe w ofercie modułowej ShNK integrują dwa oddzielne tory w jednej obudowie. Przykładowy ShNK 2×7 ma dwa bieguny, a dla każdego z nich przewidziano zestaw zacisków umożliwiających rozdział przewodów miedzianych.
Bloki czterobiegunowe pozwalają umieścić cztery tory w jednej konstrukcji. SIMET oferuje wiele wariantów ShNK, różniących się przede wszystkim liczbą oraz przekrojami zacisków. Przykładowy ShNK 4×15 ma cztery bieguny i prąd znamionowy 125 A.
Bloki pięciobiegunowe występują między innymi w serii odgałęźnej SCB Al/Cu. Modele SCB 25-5X i SCB 35-5X pozwalają połączyć pięć torów w jednym zespole, przy czym dostępne są warianty odpowiednio dla przekrojów znamionowych 25 i 35 mm².
W praktyce wybór powinien wynikać z liczby niezależnych torów, które mają być rozdzielane w danym miejscu, oraz z układu całej rozdzielnicy.
Blok musi być przystosowany do napięcia występującego w instalacji. Nie należy przyjmować jednej wartości dla całej kategorii, ponieważ parametry różnią się pomiędzy seriami.
Przykładowe wartości w ofercie SIMET pokazują te różnice:
Pokazuje to, dlaczego wyboru nie należy dokonywać tylko na podstawie podobnego wyglądu albo przekroju zacisków. Dwa bloki o zbliżonej funkcji mogą należeć do różnych rodzin i mieć inne parametry elektryczne.
Znaczenie ma również prąd znamionowy. Przykładowy SCB 70 osiąga według danych producenta 300 A przy określonej konfiguracji dwóch przewodów 50 mm² lub 192 A przy jednym przewodzie 70 mm², podczas gdy modułowe bloki ShNK w wielu wariantach mają prąd znamionowy 125 A.
Dobrze zaplanowany blok rozdzielczy pozwala oddzielić funkcję rozdziału energii od zacisków poszczególnych aparatów. Zamiast próbować umieszczać kilka przewodów w jednym zacisku urządzenia, można doprowadzić odpowiednio dobrany przewód do bloku i wykonać kolejne odpływy w miejscach do tego przeznaczonych.
Ma to znaczenie przede wszystkim w bardziej rozbudowanych rozdzielnicach, gdzie z jednego toru zasilanych jest wiele obwodów. Czytelny układ wejść i wyjść ułatwia prowadzenie przewodów, identyfikację poszczególnych torów oraz późniejsze prace serwisowe.
Wiele bloków SIMET jest przeznaczonych do bezpośredniego montażu na szynie TS 35. Dotyczy to między innymi serii SCB, SDB oraz ShNK, natomiast blok SUB 210 może być zamontowany zarówno na TS 35, jak i na płycie montażowej.
Prawidłowa organizacja nie zastępuje jednak właściwego doboru elektrycznego. Bezpieczeństwo zależy również od zgodności materiału przewodów, przekrojów, parametrów prądowych, napięcia, sposobu przygotowania końcówek i poprawnego wykonania połączeń.
Przy porównywaniu produktów warto analizować jednocześnie kilka parametrów, ponieważ sama nazwa serii nie daje pełnej informacji o możliwościach konkretnego modelu.
Najważniejsze są:
Przykładowo blok ShNK 4×7 ma cztery bieguny, napięcie izolacji 500 V AC, prąd znamionowy 125 A oraz prąd znamionowy zwarciowy 20 kA. SUB 210 jest natomiast blokiem jednobiegunowym Al/Cu, pracującym przy napięciu znamionowym do 1000 V AC/DC i oferującym możliwość montażu zarówno na TS 35, jak i płycie montażowej. Są to więc produkty o innej konstrukcji i przeznaczeniu mimo wspólnej funkcji rozdziału przewodów.
Jednym z podstawowych błędów jest kierowanie się wyłącznie największym przekrojem podanym w nazwie produktu. Trzeba sprawdzić, czy wartość dotyczy wejścia, wyjścia, przewodu sztywnego czy linki z tulejką.
Drugim jest nieuwzględnienie materiału przewodów. Model Cu/Cu nie powinien być traktowany jako zamiennik Al/Cu tylko dlatego, że zakres zacisków odpowiada przekrojowi zastosowanego przewodu. Serie SCB występują w obu wariantach właśnie po to, aby można było dobrać produkt do materiału połączenia.
Błędem może być również wybór zbyt małej liczby wyjść. Jeżeli już na etapie projektu wiadomo, że jeden tor będzie rozdzielany na kilka obwodów, korzystniej jest dobrać blok z odpowiednią liczbą zacisków niż później komplikować strukturę połączeń.
Nie należy także pomijać napięcia i prądu znamionowego. Przykładowo bloki SCB i SUB mogą mieć napięcie znamionowe 1000 V AC/DC, podczas gdy dla wielu modułowych ShNK podawane jest napięcie izolacji 500 V AC. Parametry należy więc sprawdzić dla konkretnego oznaczenia katalogowego.
Przy przewodach aluminiowych trzeba dodatkowo przestrzegać wymagań dotyczących przygotowania i wykonania połączenia. Wśród akcesoriów do bloków Al/Cu SIMET wskazuje pastę przeciwutleniającą Noalox.
Najpierw należy określić materiał przewodów oraz ich przekroje, następnie sposób rozdziału, liczbę wejść i wyjść oraz potrzebną liczbę biegunów. Kolejnym etapem jest sprawdzenie parametrów prądowych i napięciowych, a dopiero później wymiarów oraz sposobu montażu.
Do klasycznych odgałęzień można dobrać blok SCB w wariancie Al/Cu albo Cu/Cu. Przy rozdzielaniu większego przewodu na kilka mniejszych odpływów warto zwrócić uwagę na serię SDB. SUB zapewnia bardziej elastyczną konfigurację wyjść i możliwość łączenia bloków za pomocą mostków, natomiast ShNK pozwala umieścić dwa lub cztery tory rozdzielcze w jednej modułowej obudowie.
Oferta bloków rozdzielczych SIMET umożliwia więc dobór rozwiązania zarówno do prostego odgałęzienia jednego toru, jak i rozbudowanego rozdziału kilku przewodów w rozdzielnicy. Kluczowe jest jednak analizowanie konkretnego modelu pod kątem materiału przewodów, przekrojów wejściowych i wyjściowych, liczby biegunów oraz parametrów elektrycznych, a nie wybór wyłącznie na podstawie ogólnej nazwy produktu.
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna
podgląd: specyfikacja techniczna